Historia Klubu Sportowego „Gryf”

Historia Klubu Sportowego „Gryf” jest trochę złożona. Geneza powstania klubu była taka, że w miejsce kilku małych, zakładowych klubów sportowych, pod koniec 1956 roku, postanowiono powołać jeden, prężny i silny organizacyjnie klub sportowy, który mógłby skutecznie rywalizować z innymi. Gryf powstał z połączenia takich klubów jak:

Klubu Sportowego „UNIA” – działającego przy Słupskiej Fabryce Mebli,
Klubu Sportowego „TRAKTOR” – przy Zakładach Naprawczych Mechanizacji Rolnictwa (ZNMR),
Klubu Sportowego „STAL” – przy Fabryce Narzędzi Rolniczych „FAMAROL”,
Klubu Sportowego „SPARTA” – działającego przy Słupskiej Fabryce Sprzętu Okrętowego „SEZAMOR”.

Między innymi te cztery kluby, dały początek dla narodzin Ludowego Klubu Sportowego (LKS) Gryf, który swoją główną bazę i oparcie znalazł w fabryce mebli. Na barwy klubowe wybrano kolory biały i zielony. To wszystko działo się pod koniec 1956 roku. Jednak piłka nożna zawitała do klubu w roku 1957. Wtedy to Polski Związek Piłki Nożnej powołał do życie III ligę piłkarską. W pierwotnej wersji, jedną z grup miały tworzyć zespoły z województw: koszalińskiego, szczecińskiego i zielonogórskiego. Zielona Góra wycofała się jednak z tych rozgrywek i utworzyła własne, wojewódzkie. Wobec tego, do nowej III ligi weszły tylko drużyny z dwóch, pozostałych województw. Jedną z czterech drużyn, które miały reprezentować tam województwo koszalińskie był zespół LZS Grapice (mała, pod słupska miejscowość), który rok wcześniej zapewnił sobie w niej miejsce. Grapice zostały pierwotnie zgłoszone nawet do tych rozgrywek, ale jako klub z małej wioski, nie mający praktycznie żadnego zaplecza, stadionu i możliwości organizacyjnych, rozwiązał swoją sekcję piłki nożnej i przekazał ją w całości do Słupska, a konkretnie do nowopowstałego Gryfa. W ten właśnie sposób, Gryf od początku swojego istnienia mógł rozpocząć ligowe boje, od występów w III lidze. Pierwszym trenerem został Bronisław Koziar, były piłkarz Pogoni Lwów.

I właśnie od roku 1957, oficjalnie we wszystkich rozgrywkach, uczestniczy Klub Sportowy Gryf Słupsk, którego barwami są biało-zielone. Wcześniej, od roku 1946 funkcjonował Klub Sportowy Gwardia Słupsk, o barwach klubowych czerwono – biało - niebieskich, który był jedynie protoplastą późniejszego ZGKS Gryf. Wszystkie oficjalne, historyczne opracowania, używają w swoich publikacjach nazwy Gryf już od roku 46’. Jest to jednak niezgodne z prawdą, bo oficjalne połączenie obu tych klubów, nastąpiło dopiero w roku 1964, kiedy to Gryf zmienił swojego patrona i barwy na trójkolorowe, które są zresztą oficjalnymi do dnia dzisiejszego. Jednak przez siedem lat (57-64) funkcjonowały obok siebie dwa całkowicie różne i niezależne od siebie kluby.

Warto tutaj zaznaczyć, że w kwietniu 1957 roku, po dwóch latach przerwy, reaktywowano Klub Sportowy Gwardia Słupsk. Gwardia przystąpiła jednak ponownie do rozgrywek koszalińskiej klasy B, dopiero wiosną 1959 roku.

Ludowy Klub Sportowy Gryf, działał do lutego 1958 roku, kiedy to przemianowano go na Zjednoczony Klub Sportowy (ZKS) „Gryf”, działający przy fabryce mebli. Prezesem klubu został wtedy naczelny dyrektor Słupskiej Fabryki Mebli, Jerzy Albrecht. Bardzo duży wkład w działalność tamtego Gryfa wnieśli ówcześni pracownicy fabryki mebli, panowie Zbigniew Bieńkowski, Aleksander Bucki i Jerzy Razik.

Ten pierwszy, kilkuletni okres działalności „biało-zielonego” Gryfa na stałe zapisał się w pamięci kibiców. Szczególnie mecze derbowe z Czarnymi, które zawsze przyciągały na stadion komplety widzów w liczbie kilku tysięcy. Już wtedy, podczas tych derbowych meczy atmosfera na trybunach była zawsze „gorąca”. Prawie za każdym razem dochodziło do incydentów na widowni. Bo Gryf od samego początku swojego istnienia miał grono zagorzałych i wiernych fanów. Aż nadszedł rok 1964. Rok, który nie zapisał się chwalebnie w historii klubu. Właśnie w tym roku nastąpiła pierwsza słynna fuzja i po połączeniu się z Gwardią Słupsk, do klubu weszli działacze w mundurach. Wtedy, jak już wspominałem wcześniej, klub zmienił nazwę ze Zjednoczonego Klubu Sportowego, na Zjednoczony Gwardyjski Klub Sportowy (ZGKS) „Gryf”. Taki stan rzeczy trwał aż do początku lat 80-tych, kiedy to w obliczu awansu do II ligi, niejako „po drodze” zgubiono literkę „Z” i klub przyjął nazwę Gwardyjski Klub Sportowy (GKS) „Gryf”. Latem 1988 roku doszło do drugiej już historycznej fuzji. Tym razem ze swoim największym rywalem i konkurentem, zespołem Czarnych Słupsk. To co przez lata wydawało się całkowicie nierealne, ku niedowierzaniu kibiców stało się wtedy faktem. Kiedy w roku 1989 w Polsce doszło do zmian politycznych, które to zmiany miały wielki wpływ na całą naszą rzeczywistość, jasne się stało, że jest tylko kwestią czasu, kiedy „Gryf” odzyska swoją dawną, tą pierwszą, właściwą tożsamość. Po zakończeniu jesiennej rundy rozgrywek w roku 1990, doszło do kolejnej zmiany nazwy. Na walnym zgromadzeniu członków klubu, zadecydowano o usunięciu z nazwy Klub Gwardyjski. I w ten oto sposób, klub nazywał się już zwyczajnie, a jego pełna nazwa brzmiała Klub Sportowy (KS) „Gryf”. Jednak mimo tej zmiany nazwy, w dalszym ciągu najwięcej do powiedzenia mieli „działacze w mundurach”. Jednak do zarządu, zaczęli wchodzić nowi ludzie „z zewnątrz”. I właśnie ci nowi działacze, którzy mieli co raz więcej do powiedzenia, w roku 1995 ostatecznie postanowili się „odciąć” od przeszłości i powrócić niejako do korzeni „cywilnego” klubu sportowego „Gryf”. Na specjalnie zwołanym Walnym Zgromadzeniu członków klubu, postanowiono ostatecznie rozwiązać „starego” Gryfa. Ci sami działacze, chwilę potem zwołali zebranie założycielskie „nowego” Gryfa. Przyjęto nazwę Słupski Klub Piłkarski „Gryf” 95 Słupsk, która obowiązuje do dzisiaj. Długo dyskutowano też nad powrotem do tradycyjnych barw „biało-zielonych”. Jednak w głosowaniu nad tym, zwyciężyła koncepcja, że trójkolorowe barwy nie są tak naprawdę niczemu winne, przez lata przyjęły się wśród kibiców i tak zostało. Dopiero wtedy też, w roku 1995 nagrodzona została wiara prawdziwych sympatyków drużyny z ulicy Zielonej, w to, że Gryf będzie znów tym Gryfem jaki był w chwili narodzin. Bo kibice byli zawsze z drużyną, bez względu na jej nazwę i patrona. Byli i są, bo zawsze wierzyli i wierzą w swój Święty Klub – Gryf Słupsk.

Tak więc dzisiejszy Gryf 95, jest jedynym spadkobiercą całych tradycji piłkarskich Słupska. Z klubu wywodzi się, bądź grało w nim wielu bardzo dobrych piłkarzy z późniejszymi reprezentantami Polski na czele. Nie można w tym miejscu nie wspomnieć zawodników, którzy nakładali koszulkę z białym orłem na piersi: Paweła Kryszałowicza, Tomasza Iwana, Marka Godlewskiego, Macieja Stolarczyka, Czesława Boguszewicza czy Ryszard Szpakowskiego. Było też wielu innych, którzy występowali w reprezentacji Polski juniorów, czy później w I lidze. Nie sposób tu wszystkich ich wymienić, bo było ich zbyt dużo.

Najważniejsze daty z historii klubu i z tego co z nim związane:

26 kwiecień 1946 – w tym dniu powstał klub sportowy „Gwardia” Słupsk, który w latach późniejszych stworzył jeden klub, wraz z Gryfem.
1950 – „Gwardia”, jako mistrz okręgu OZPN Szczecin, uzyskuje awans do II ligi.
1951 – „Gwardia” zajmuje 8 (ostatnie) miejsce w II lidze, jednak się w niej utrzymuje po meczach barażowych z „Gwardia” Koszalin (4:2 , 5:0)
1952 – „Gwardia” zajmuje 5 (na 10 zespołów) miejsce w II lidze, jednak kolejna reorganizacja rozgrywek powoduje, że musi spaść do III ligi.
1953 – „Gwardia” gra w III lidze OZPN Gdańsk.
Październik 1954 – „Gwardia” gra w III lidze OZPN Gdańsk. Po zakończeniu sezonu, kończy się też I etap działalności słupskiej „Gwardii”, która ulega likwidacji.
1957 – na piłkarskiej mapie Polski, pojawia się LKS „Gryf”. Od razu rozpoczyna grę w III lidze, po przejęciu III-ligowego zespołu LZS Grapice.
1957 sierpień – „Gryf” gra w Lublinie, w turnieju o Mistrzostwo Polski zrzeszenia LZS. Po ciężkich bojach wywalcza tytuł Mistrza Polski, zespołów zrzeszonych w LZS.
1958 – w lutym tego roku, „Gryf” zmienia nazwę na ZKS „Gryf”.
1959 – „Gryf” gra w III lidze OZPN Szczecin. Reaktywowana zostaje też „Gwardia”. Piłkarze „Gwardii” na wiosnę 1959 wystartowali w rozgrywkach koszalińskiej klasy B.
1960 – III liga ulega likwidacji, a drużyna występując w tylko 6-zespołowej lidze okręgowej OZPN Koszalin, doznaje degradacji do klasy „A”.
1960/61 – „Gryf” wygrywa rozgrywki klasy „A” i awansuje do ligi okręgowej.
1962/63 – „Gwardia” awansuje do ligi okręgowej.
1963/64 – „Gryf” zdobywa mistrzostwo ligi okręgowej OZPN Koszalin i gra w barażach o II ligę. Zajmuje 3 miejsce, za MZKS Gdynia, Czarnymi Żagań, a przed Pomorzaninem Toruń i Wiarusem Szczecin. Brak awansu.
1964 – na przełomie czerwca i lipca następuje połączenie „Gryfa” z „Gwardią”. Nowy klub przyjmuje nazwę ZGKS „Gryf”, a nowym prezesem zostaje Mieczysław Melonek.
1964/67 – występy w lidze okręgowej OZPN Koszalin.
1967/68 – mistrzostwo okręgówki i awans do III ligi.
1968/69 – 16 miejsce (ostatnie) w III lidze i spadek do okręgówki.
1970/71 – ponowne mistrzostwo ligo okręgowej OZPN Koszalin i awans do III ligi.
1971/72 – 14 miejsce w III lidze i ponowny spadek.
1972/73 – kolejny triumf w lidze okręgowej OZPN Koszalin. Jednak ze względu na likwidację w tym sezonie III ligi, brak awansu. Dziwną decyzja piłkarskiej centrali, „Gryf” nie dostał też szansy na walkę w barażach o II ligę. Jak widać, mistrzostwo w rozgrywkach, nie zawsze dawało promocję!
1973/74 – następne zwycięstwo w okręgówce OZPN Koszalin. Kolejne mecze barażowe o awans do II ligi. 3 miejsce za Stalą Stocznia Szczecin i Olimpią Elbląg. Brak awansu.
1975/76 – ponowne wygranie ligi okręgowej OZPN Koszalin, i kolejna szansa na II ligę. Jednak w spotkaniach barażowych, klub zajmuje 4 miejsce, za Arkonią Szczecin, Zastalem Zielona Góra i BKS Bydgoszcz. Brak awansu do II ligi, chociaż był on już praktycznie na „wyciągnięcie ręki”. W nagrodę klub trafia do nowoutworzonej III ligi.
1976/77 – klub gra w III lidze.
1977/78 – klub gra w III lidze. Jednocześnie odnosi największy sukces w Pucharze Polski. Po wygraniu w Świeciu z III-ligową Wdą (1:1 – karne 5:2), zwycięstwie w Gdańsku z III-ligową Gedanią (0:0 – karne 4:3), triumfie w Słupsku nad II-ligową Stalą Stalowa Wola (1:0), wyeliminowaniu na Zielonej I-ligowej Arki Gdynia (0:0 – karne 5:3), Gryf awansował do 1/8 finału. 9 listopada 1977 roku, na wypełnionym po brzegi stadionie przy ul. Zielonej, "Gryf" zmierzył się z wielokrotnym mistrzem Polski i zdobywcą Pucharu Polski - "Legią" Warszawa. Jedenastka ze stolicy przybyła w swoim najsilniejszym składzie, z reprezentantami kraju: Kazimierzem Deyną, Markiem Kusto, Lesławem Ćmikiewiczem, Adamem Topolskim. Trenowana przez Andrzeja Strelaua "Legia" po dobrej grze wygrała z "Gryfem" 3-0, eliminując słupszczan z dalszej rywalizacji.
1978/80 - klub gra w III lidze (2x drugie miejsce).
1980 – klub zmienia nazwę na GKS „Gryf”.
1980/81 – mistrzostwo III ligi i awans do II. Stało się to 21 czerwca 1981 roku. "Gryf" w ostatnim meczu na własnym boisku zwyciężył "Wisłę" Tczew 3-1 i „przypieczętował” awans.
1981/82 – największy jak do tej pory sukces ligowy. 5 miejsce na koniec sezonu II ligi. Była nawet ogromna szansa na awans do ekstraklasy. Zespół występował w następującym składzie: Roman Bogdzia, Jan Bławat, Bogdan Chwistek, Jerzy Gawroński, Bogumił Kłosiński, Sylwester Komisarek, Waldemar Korycki, Stefan Kliński, Roman Mądrochowski, Krzysztof Mysiak, Zbigniew Rybiński, Andrzej Szygenda, Artur Suruło, Zbigniew Wolan, Zbigniew Zasiński, Jan Zawadzki. Trenerem był Tadeusz Wanat, asystentem trenera Tadeusz Jakubowicz, kierownikiem drużyny Andrzej Bilau, kierownikiem sekcji piłki nożnej Józef Nowakowski.
9 sierpień 1982 – mecz towarzyski z mistrzem Polski, Widzewem Łódż (1:4). Łodzianie w bardzo silnym składzie, a w ich drużynie najlepszy Włodzimierz Smolarek.
1982/83 – 16 (ostatnie) miejsce w II lidze i spadek.
1983/91 – występy w III lidze. (odpowiednio miejsca: 2, 4, 7, 5, 4, 5, 12, 9)
1987/88 – dobre występy w Pucharze Polski. Po wyeliminowaniu w Starogardzie Szczecińskim, miejscowych III-ligowych Błękitnych (1:1 – karne 3:2), wygraniu w Słupsku z byłym II-ligowcem, Stoczniowcem Gdańsk (3:2), pokonaniu także na Zielonej II-ligowego GKS Bełchatów (2:0), „Gryf” zmierzył się z I-ligowym ŁKS Łódź. Łodzianie wygrali w Słupsku 4:1, a najlepsi w ich szeregach byli reprezentanci Polski: Wieszczycki, Chojnacki czy Jacek Ziober. Trenerem gości był Leszek Jezierski.
1988 – fuzja „Gryfa” z drużyną piłkarską „Czarnych” Słupsk.
1990 – kolejna zmiana nazwy, z GKS na Klub Sportowy (KS) „Gryf”.
1991/92 – 13 miejsce w III lidze i spadek.
1992/93 – Wygrana w lidze okręgowej OZPN Słupsk i awans do III.
1993/96 – występy w III lidze (odpowiednio miejsca: 4, 12, 10)
1995 – rozwiązanie KS „Gryf” i powołanie Słupskiego Klubu Piłkarskiego „Gryf” 95 Słupsk.
1996/97 – III liga, 14 miejsce i spadek .
1997/98 – Dramatyczna walka w lidze okręgowej OZPN Słupsk o awans do ligi III. Już po zakończeniu rozgrywek, przyznano dla „Gryfa” walkower za jeden mecz przerwany przez kibiców, co pozwoliło zająć I miejsce, ale nie dało jednocześnie awansu. Niejako na pocieszenie klub awansował do nowopowstałej IV ligi.
1998/99 – gra w IV lidze (7 miejsce).
1999/00 – 13 miejsce w IV lidze i spadek do okręgówki.
2000/01 – wygranie ligi okręgowej OZPN Słupsk i awans do IV ligi.
2001/05 – gra w IV lidze (odpowiednio miejsca: 10, 10, 11, 12)
2005/06 – 17 miejsce w IV lidze i spadek.
2006/07 – I miejsce w lidze okręgowej i awans do IV ligi.............................
..................... dalszą historię napisze życie.